Avrupa Birli\u011fi (AB) ile Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay’\u0131 kapsayan Mercosur blo\u011fu aras\u0131ndaki ticaret anla\u015fmas\u0131, ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 y\u0131l\u0131n temel tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biri olmu\u015ftur. 2019 y\u0131l\u0131nda imzalanan bu serbest ticaret anla\u015fmas\u0131; g\u00fcmr\u00fck bariyerlerini ortadan kald\u0131rmay\u0131, ticari al\u0131\u015fveri\u015fleri te\u015fvik etmeyi ve bu iki ekonomik blok aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde yeni dinamikler kurmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ancak, anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131 hem ekonomik hem de operasyonel a\u00e7\u0131dan uluslararas\u0131 ticaret alan\u0131ndaki \u015firketler ve profesyoneller taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir dizi zorlu\u011fu beraberinde getirmi\u015ftir. <\/p>\n\n
Brezilya, Mercosur’un en \u00f6nemli \u00fcyelerinden biri olarak anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131nda kritik bir rol oynamaktad\u0131r. \u00dclkedeki g\u00fcmr\u00fck denetiminden sorumlu otorite Brezilya Federal Gelir \u0130daresi’dir (RFB). Bu kurum, yaln\u0131zca ithalat ve ihracat\u0131 denetlemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda tarife s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131n\u0131, g\u00fcmr\u00fck de\u011ferlemesini ve ilgili vergilerin uygulanmas\u0131n\u0131 da d\u00fczenler. Ekonomi Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren RFB, Brezilya s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ge\u00e7en \u00fcr\u00fcnlerin takibini \u00e7e\u015fitli sistem ve mekanizmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6netmektedir. <\/p>\n\n
Brezilya’da d\u0131\u015f ticareti d\u00fczenleyen en \u00f6nemli sistem, uluslararas\u0131 ticarette faaliyet g\u00f6stermek i\u00e7in gerekli bir dijital yetkilendirme sistemi olan Radar’d\u0131r. <\/p>\n\n
Bir \u015firketin Brezilya’da \u00fcr\u00fcn ithal veya ihra\u00e7 edebilmesi i\u00e7in Radar sistemine kay\u0131tl\u0131 olmas\u0131 ve resmi yetki almas\u0131 gerekmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7, her ne kadar kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da, bir dizi mali ve belgesel gereklili\u011fe uyum sa\u011flamay\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, Brezilya’da bir i\u015ftiraki (ba\u011fl\u0131 \u015firketi) bulunmayan Avrupal\u0131 \u015firketler i\u00e7in bir zorluk te\u015fkil edebilir. <\/p>\n\n
Anla\u015fman\u0131n temel faydalar\u0131ndan biri, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131 \u00fczerindeki g\u00fcmr\u00fck vergilerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n
Ancak Brezilya \u00f6rne\u011finde, otomotiv gibi baz\u0131 sanayi sekt\u00f6rleri h\u00e2l\u00e2 tarife engelleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. <\/p>\n\n
\u00d6rne\u011fin, otomobil ve par\u00e7alar\u0131na uygulanan g\u00fcmr\u00fck vergileri \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 18 y\u0131l i\u00e7inde kademeli olarak kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r; bu durum Brezilya’n\u0131n, \u00f6zellikle elektrikli ara\u00e7 \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan otomotiv end\u00fcstrisini uyarlamas\u0131na olanak tan\u0131yacakt\u0131r. Bu kademeli vergi muafiyeti di\u011fer sanayi sekt\u00f6rlerine de yay\u0131lacak olup, bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemlerini y\u00f6netmek zorunda olan Avrupal\u0131 ihracat\u00e7\u0131lar i\u00e7in bir zorluk te\u015fkil edecektir. <\/p>\n\n
Tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlere dayal\u0131 ekonomisiyle Brezilya, ihracat a\u00e7\u0131s\u0131ndan anla\u015fman\u0131n en b\u00fcy\u00fck yararlan\u0131c\u0131lar\u0131ndan biridir. Soya fasulyesi, et, \u015feker ve m\u0131s\u0131r gibi \u00fcr\u00fcnler, ticari engellerin azalt\u0131lmas\u0131ndan veya tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Bu tar\u0131msal uzmanla\u015fma, Brezilya’n\u0131n AB ile olan ticaretindeki b\u00fcy\u00fcmesinde kilit bir rol oynayacak; ancak ayn\u0131 zamanda, uluslararas\u0131 rekabete uyum sa\u011flamas\u0131 gerekecek olan \u00fclkenin sanayi sekt\u00f6rleri i\u00e7in bir zorluk te\u015fkil edecektir. Avrupal\u0131 \u015firketler i\u00e7in ise bu durum, hem tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerine daha rekabet\u00e7i fiyatlarla eri\u015fme f\u0131rsat\u0131 sunabilir hem de Brezilya \u00fcr\u00fcnleriyle rekabet etmek zorunda kalacak yerel \u00fcreticiler i\u00e7in bir zorluk yaratabilir. <\/p>\n\n
Tarife engellerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda kaydedilen ilerlemeye ra\u011fmen, Brezilya’n\u0131n g\u00fcmr\u00fck sistemi karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Brezilya’da RFB taraf\u0131ndan y\u00f6netilen g\u00fcmr\u00fckler; yaln\u0131zca mali ve ticari y\u00f6nlerden de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ithal edilen \u00fcr\u00fcnlerin s\u0131hhi ve bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 denetimlerinden de sorumludur. Bu ba\u011flamda Avrupal\u0131 \u015firketlerin; tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ile g\u0131da veya ila\u00e7 gibi ek d\u00fczenlemelere tabi olabilecek di\u011fer mallar i\u00e7in \u00f6zel denetim gerekliliklerine uyum sa\u011flad\u0131klar\u0131ndan emin olmalar\u0131 gerekecektir. <\/p>\n\n
Brezilya’ya yap\u0131lan resmi ithalatlarda DDP (Delivered Duty Paid \/ G\u00fcmr\u00fck Vergisi \u00d6denmi\u015f Olarak Teslim) Incoterm’inin kullan\u0131lmas\u0131 yasal olarak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunun nedeni, yaln\u0131zca D\u0131\u015f Ticaret alan\u0131nda faaliyet g\u00f6stermeye yetkili \u015firketlerin ithalat i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi ve dolay\u0131s\u0131yla ilgili vergileri \u00f6deyebilmesidir. Brezilya yasalar\u0131, yabanc\u0131 \u015firketlerin ithalat vergilerini \u00f6demesine izin vermemektedir. <\/p>\n\n
Uluslararas\u0131 operasyonlarla (ithalat\/ihracat) u\u011fra\u015fan \u015firketlerin, konuya ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat olan Instru\u00e7\u00e3o Normativa n\u00ba 1.984\/20 uyar\u0131nca tan\u0131mlanan, “D\u0131\u015f Ticarette Faaliyet G\u00f6sterecek Mal Beyan Sahiplerinin Yetkilendirilmesi” sistemi olan “Habilita\u00e7\u00e3o Siscomex”e kay\u0131tl\u0131 olmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n\n
Instru\u00e7\u00e3o Normativa n\u00ba 1.984\/20 (Kaynak: Receita Federal) 1.984\/20 Say\u0131l\u0131 D\u00fczenleyici Tebli\u011f<\/p>\n\n
Mal Beyan Sahiplerinin Yetkilendirilmesi, ithalat\u00e7\u0131\/ihracat\u00e7\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 al\u0131m\/sat\u0131m i\u015flemlerine ait g\u00fcmr\u00fck operasyonlar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmesi i\u00e7in yerine getirmesi gereken bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Federal Gelir \u0130daresi’ne (Receita Federal) g\u00f6re bu s\u00fcre\u00e7; g\u00fcmr\u00fck denetimlerini geli\u015ftirmeyi ve d\u0131\u015f ticaret operasyonlar\u0131nda kullan\u0131lan fonlar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n gizlenmesi ile g\u00fcmr\u00fck ve mali mevzuat ihlallerinden sorumlu olanlar\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde tespit edilmesini zorla\u015ft\u0131rarak d\u0131\u015f ticaretteki hileli faaliyetleri engellemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. <\/p>\n\n
G\u00fcmr\u00fck i\u015flerinin teknik boyutlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, anla\u015fman\u0131n \u00f6nemli bir jeopolitik boyutu da bulunmaktad\u0131r. K\u00fcresel rekabet ortam\u0131nda bu anla\u015fma, Avrupa Birli\u011fi ile Latin Amerika aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirmeyi, \u00f6zellikle sanayi sekt\u00f6rlerindeki Avrupal\u0131 \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in yeni pazarlar a\u00e7may\u0131 ve ayn\u0131 zamanda Brezilya tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin ihracat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. <\/p>\n\n
Ekonomik faydalara ra\u011fmen, anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131 anl\u0131k olmayacakt\u0131r. \u015eirketlerin; ekonomi politikas\u0131 ayarlamalar\u0131n\u0131n ve AB ile Mercosur aras\u0131ndaki ikili ili\u015fkilerin evrilmeye devam edece\u011fi dinamik bir ortama haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131 gerekmektedir. Ayr\u0131ca, Brezilya’n\u0131n \u00c7in ile b\u00fcy\u00fcyen ittifak\u0131 ve RFB’nin (Brezilya Federal Gelir \u0130daresi) d\u0131\u015f ticareti d\u00fczenlemedeki rol\u00fc, Avrupal\u0131 \u015firketlerin Brezilya’n\u0131n ticari stratejileri ve pazar dinamikleri hakk\u0131nda s\u00fcrekli bilgi sahibi olmalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n\n
AB-Mercosur anla\u015fmas\u0131, Avrupa ile Latin Amerika aras\u0131ndaki ticari ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsat\u0131 temsil etmektedir ancak anla\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, Brezilya’daki etkin g\u00fcmr\u00fck y\u00f6netimine ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Avrupal\u0131 \u015firketlerin Brezilya g\u00fcmr\u00fck sistemine a\u015fina olmas\u0131, h\u00e2l\u00e2 mevcut olan tarife k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 anlamas\u0131 ve tarifelerin kademeli ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine uyum sa\u011flamas\u0131 gerekmektedir. Brezilya Federal Gelir \u0130daresi (Receita Federal do Brasil) gibi g\u00fcmr\u00fck otoriteleri ile \u015firketler aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fi, bu anla\u015fman\u0131n sundu\u011fu avantajlardan en iyi \u015fekilde yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak iki blok aras\u0131nda daha ak\u0131c\u0131 ve etkin bir ticaretin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7acakt\u0131r. <\/p>\n\n
Bu anla\u015fma yaln\u0131zca ticaretin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7makla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda \u015firketlerin mevzuata uyumu g\u00fcvence alt\u0131na alarak ve yeni k\u00fcresel ticari ortama uyum sa\u011flayarak bilgi ve stratejiyle y\u00f6netmesi gereken zorluklar\u0131 da beraberinde getirmektir.<\/p>\n\n
25 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcren m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan, Avrupa Birli\u011fi ve Mercosur (Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay), 17 Ocak 2026’da Asunci\u00f3n’da (Paraguay) \u2014etkilenen n\u00fcfus ve ticaret hacmi bak\u0131m\u0131ndan AB tarihindeki en b\u00fcy\u00fck ticari anla\u015fma olan\u2014 g\u00fcmr\u00fck vergilerini kademeli olarak kald\u0131rmak ve Avrupal\u0131 sanayi \u00fcr\u00fcnleri ile G\u00fcney Amerikal\u0131 tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerine yeni pazarlar a\u00e7mak amac\u0131yla bir serbest ticaret anla\u015fmas\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n
Ancak, 21 Ocak 2026 tarihinde Avrupa Parlamentosu’nun, anla\u015fma metnini AB antla\u015fmalar\u0131na uygunlu\u011funu de\u011ferlendirmek \u00fczere Avrupa Birli\u011fi Adalet Divan\u0131’na (ABAD) sevk etme karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek \u00f6nemlidir; bu durum, topluluk yarg\u0131 sistemi karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayana kadar anla\u015fman\u0131n onaylanmas\u0131n\u0131 ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini fiilen ask\u0131ya alm\u0131\u015ft\u0131r (bu s\u00fcrecin 18-24 ay s\u00fcrebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir).<\/p>\n\n
Bu karar anla\u015fmay\u0131 kesin olarak reddetmemekte, ancak parlamento s\u00fcrecini ve onaylanmas\u0131n\u0131 durdurmaktad\u0131r (fel\u00e7 etmektedir).<\/p>\n\n
Resmi gerek\u00e7e; anla\u015fman\u0131n hukuki dayana\u011f\u0131 ve AB\u2019nin d\u00fczenleme \u00f6zerkli\u011fiyle uyumlulu\u011funa ili\u015fkin yasal endi\u015felerin yan\u0131 s\u0131ra, anla\u015fmay\u0131 dengeleyecek mekanizmalara dair y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalardan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n
Avrupa Parlamentosu’ndaki oylama olduk\u00e7a ba\u015faba\u015f ge\u00e7ti; metnin ABAD’a sevk edilmesi y\u00f6n\u00fcnde 334 kabul ve 324 ret oyu kullan\u0131l\u0131rken, 11 milletvekili ise \u00e7ekimser kald\u0131.<\/p>\n\n
Ge\u00e7ici olarak ask\u0131ya al\u0131nma durumu, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan tarife indirimlerinin uygulanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmakta; Brezilya gibi \u00fclkelerin tar\u0131msal ihracat\u0131 (soya fasulyesi, et, \u015feker, m\u0131s\u0131r) i\u00e7in beklenen faydalar\u0131 ve Avrupal\u0131 sanayi \u00fcr\u00fcnlerinin serbestle\u015ftirilmesi s\u00fcrecini hukuki ve zamansal bir belirsizli\u011fe itmektedir.<\/p>\n\n
Bu durum, Brezilya’n\u0131n tar\u0131mda, AB’nin ise imalat sanayisinde uzmanla\u015fma e\u011filiminde oldu\u011fu AB ve Mercosur \u00fclkeleri aras\u0131ndaki sekt\u00f6rel asimetrilere ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fcy\u00fcterek, her iki bloktaki siyasi ve ekonomik tart\u0131\u015fmalar\u0131 daha da alevlendirmektedir.<\/p>\n\n
Avrupa Komisyonu gibi AB i\u00e7indeki baz\u0131 akt\u00f6rler, k\u0131smi onaylar\u0131n ard\u0131ndan ve ABAD (Avrupa Birli\u011fi Adalet Divan\u0131) nihai g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamadan \u00f6nce anla\u015fmay\u0131 ge\u00e7ici olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyma niyetlerini belirtmi\u015f olsalar da, bu durum hen\u00fcz resmiyet kazanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n
Son bir dokunu\u015f olarak, Ursula von der Leyen’in \u201cBa\u015fard\u0131k, t\u00fcm anla\u015fmalar\u0131n \u015fah\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irdik\u201d ifadesiyle tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 AB-Hindistan Ticaret Anla\u015fmas\u0131’n\u0131 da dahil etmeliyiz. Mercosur s\u00fcreciyle paralel olarak \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu anla\u015fma, 27 Ocak 2026 Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc Avrupa Birli\u011fi ile Hindistan Cumhuriyeti aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n
2026 y\u0131l\u0131n\u0131n bu Ocak ay\u0131n\u0131n, uluslararas\u0131 ticarette yeniliklerle dolu bir ay oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n