Gürcistan’ın ulaşım ve lojistik sektörü, ülkenin ekonomisinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu durum, ülkenin Avrupa, Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu arasındaki coğrafi konumundan kaynaklanmaktadır. Gürcistan, İpek Yolu ticaret güzergahları üzerinde yer alması sayesinde Karadeniz bölgesini Asya’ya bağlayan kilit bir koridor konumundadır.
Son yıllarda sektör istikrarlı bir büyüme kaydetmiştir. 2024 yılında ulaşım ve depolama sektörü, yaklaşık 9,7 milyar GEL (Gürcistan Larisi) üretim hacmi yaratmıştır. Bu miktar, Gürcistan’ın toplam ekonomik üretiminin kabaca %6,6’sını temsil ederek sektörün ulusal ekonomi için taşıdığı önemi gözler önüne sermektedir.
Kargo Hacimleri ve Sektörel Büyüme
2024 yılında, bir önceki yıla göre %5’lik bir artışla, ülkeye, ülkeden ve ülke üzerinden yaklaşık 31 milyon ton kargo taşınmıştır.
Transit taşımalar, Gürcistan’ın lojistik akışlarında baskın bir role sahiptir:
- Kargonun %55’i bölgeler arasında hareket eden transit mallardan oluşmaktadır.
- %37’si ithalatı temsil ederken,
- %8’i ise ihracatı temsil etmektedir.
Sektör, 2015 ile 2024 yılları arasında yıllık yaklaşık %5’lik kargo cirosu artışıyla son birkaç yıldır istikrarlı bir şekilde büyümüştür. Tahminler, 2028 yılına kadar yılda yaklaşık %5,5 civarında sürdürülebilir bir büyüme yaşanacağına işaret etmektedir.
Temel Ulaşım Modları
Karayolu Taşımacılığı
Karayolu taşımacılığı, Gürcistan’daki baskın yük taşıma modudur. 2024 yılında karayolu yük hacmi, bir önceki yıla göre yaklaşık %4’lük bir artışla ülke tarihinin en yüksek seviyesi olan 14,8 milyon tona ulaşmıştır. Karayolu taşımacılığı, lojistik merkezler, limanlar ve komşu ülkeler arasında esnek bağlantılar sağlayarak yurt içi yük hareketlerinin büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır.
Demiryolu Taşımacılığı
Demiryolu taşımacılığı da Gürcistan’ın lojistik ağında önemli bir rol oynamaktadır. 2024 yılında demiryolu sistemi 13,7 milyon ton kargo taşıyarak, bölgesel ticaret güzergahlarındaki demiryolu yük hizmetlerine olan istikrarlı talebi ortaya koymuştur. Demiryolu ağı; Azerbaycan, Türkiye ve Karadeniz limanlarını birbirine bağlamaktadır. Bu da Gürcistan’ın, Asya ve Avrupa’yı birleştiren Hazar Geçişli “Orta Koridor” ticaret rotasının önemli bir parçası olma rolünü güçlendirmektedir.
Limanlar ve Denizcilik Lojistiği
Gürcistan’ın Karadeniz limanları, ülke üzerinden geçen kargonun önemli bir kısmını elleçlemektedir. 2024 yılında limanlar ve terminaller, bir önceki yıla göre %6’lık bir artışla yaklaşık 15,6 milyon ton kargo işlemiştir. Bu limanlar, Kafkasya bölgesine giren ve çıkan mallar için birer kapı görevi görerek uluslararası tedarik zincirleri içinde kilit düğüm noktaları olarak hizmet vermektedir.
Hava Kargo
Diğer taşımacılık modlarına göre daha küçük olsa da hava kargo sektörü hızla büyümektedir. 2024 yılında hava kargo hacmi %34 artarak 26,2 bin tona ulaşmış; bu da hızlı teslimat ve yüksek değerli sevkiyatlara olan talebin arttığına işaret etmiştir.
Depolama ve Lojistik Altyapısı
Gürcistan’ın lojistik altyapısı; bölgesel ticareti destekleyen depoları, dağıtım merkezlerini ve çok modlu (multimodal) taşımacılık merkezlerini içermektedir. Ülke şu anda yaklaşık 2,2 milyon metrekarelik bir depo kapasitesine sahip olup, bu kapasitenin %90’ı kuru depolama, %10’u ise soğuk hava depolaması için kullanılmaktadır.
Lojistik alanına olan talep hızla artmaktadır. Genişleyen ticaret, inşaat malzemeleri, tarım ve tüketim malları dağıtımının etkisiyle, depo talebinin 2028 yılına kadar yıllık yaklaşık %9 oranında büyümesi beklenmektedir.
Depo kapasitesinin büyük bölümü önemli ekonomik merkezlerde yoğunlaşmıştır:
- Tiflis – Alanın %68’i
- Kutaisi – 17%
- Poti – 5%
- Batum – 5%
Ulaşım ve lojistik, Gürcistan ekonomisinin hayati bileşenleri olmayı sürdürmektedir. Artan kargo hacimleri, genişleyen depo kapasitesi ve bölgesel ticaret koridorlarına her geçen gün daha fazla entegre olunmasıyla birlikte sektör gelişimine devam etmektedir. Gürcistan’ın Avrupa ile Asya arasındaki konumu, artan ticaret akışıyla birleştiğinde, ülkeyi Kafkasya bölgesinde gelişmekte olan bir lojistik merkezi olarak konumlandırmaktadır.
Kaynaklar
- TBC Capital – Gürcistan Ulaştırma Sektörüne Genel Bakış (2024) Kargo hacimleri, karayolu ve demiryolu taşımacılığı, liman elleçleme kapasitesi ve hava kargo büyümesine ilişkin istatistikler sunmaktadır.
https://bm.ge/en/news/overview-of-transportation-sector-in-georgia-2024-tbc-capital - TRACECA – Ulaştırma ve Lojistik Sektörünün Gürcistan Ekonomisindeki Payı
Sektör çıktısı (9,7 milyar GEL), GSYİH (GDP) payı (~%6,6) ve taşınan toplam kargo miktarına (31 milyon ton) ilişkin veriler sunmaktadır.
https://traceca.ge/en/news/theshareofthetransportandlogisticssectorinthegeorgianeconomy - TBC Capital – Ulaştırma ve Depolama Sektörü Analizi
Kargo cirosundaki büyümenin analizi ve lojistik sektörünün genişlemesine yönelik tahminler sunmaktadır.
https://www.gbc.ge/en/news/Economics-news/tbc-capital-evaluates-georgias-transport-and-warehousing-sector - Investor.ge – Gürcistan’ın Lojistik Sektöründeki Büyümenin ve Eksikliklerin Haritalandırılması
Depo kapasitesi (≈2,2 milyon m²), bölgesel dağılım ve talep artışına ilişkin veriler sunmaktadır.
https://www.investor.ge/2025/10/23/investment-news-34/ - GBC – Gürcistan Depo Pazarı ve Talep Tahmini
Depo talebi artışı (yıllık ≈%9) ve lojistik altyapısının genişlemesine ilişkin bilgiler sunmaktadır.
https://www.gbc.ge/en/news/finanse/tbc-capital-demand-for-warehousing-capacity-is-projected-to-grow-by-9-between-2025-and-2028